اتیسم بزرگسالان: نقشه راه خروج از بحران!
بحران، واکنشی جسمی به یک تجربهی احساسی یا حسی بسیار شدید و طاقتفرساست؛بزرگسالان مبتلا به اتیسم، در هر سطحی از طیف، در برابر چنین بحرانهایی آسیبپذیرند؛ زیرا تفاوتهایی در زمینهی اجتماعی، ارتباطی و/یا حسی دارند.که ممکن است بحران از بیرون شبیه قشقرق یا لجبازی به نظر برسد، اما در واقع چنین نیست. این واکنش، یک رفتار عمدی برای تحت تأثیر قرار دادن دیگران یا رسیدن به هدف خاصی نیست، بلکه یک پاسخ ناخودآگاه و عمیق است. برای فردی که درگیر آن است، بحران همانند از دست دادن کنترل کامل بر خود احساس می باشد؛یک فرد بزرگسال مبتلا به اتیسم ممکن است این احساسِ از دست دادن کنترل را به شکل گریه، فریاد یا حتی رفتار تند و پرخاشگرانه بروز دهد.
گاهی ممکن است خودش را در اتاقی حبس کند، از محیط فرار کند، یا درون خودش فرو برود و ارتباط با دیگران قطع کند. در برخی موارد، حتی ممکن است تواناییهای پایهای مثل صحبت کردن را موقتاً از دست بدهد.و برای بعضی افراد، شدت بحران آنقدر زیاد میشود که به مرحلهی فروپاشی کامل روانی میرسد و میتواند شامل آسیب به خود یا افکاری مثل خودکشی هم باشد.و بسیاری از بزرگسالان اتیستیک هنگام بحران دچار اختلال در حافظه و تفکر میشوند، و بعد از پایان بحران ممکن است حتی اتفاقات آن لحظه را به یاد نیاورند.
چه چیزی باعث یک بحران اتیستیک در بزرگسالان میشود؟
گاهی اوقات بحرانها تنها یک رویداد محرک واحد دارند. در مواقع، دیگر بحرانها پس از مجموعهای از رویدادهای جزئی که انباشته شده و مدیریت آنها بیش از حد دشوار میشود، رخ میدهند.و عدم تنظیم حسی (اطلاعات حسی بسیار زیاد یا بسیار کم) یکی از شایعترین علل بحرانها است. صداها، بوها، نور، حرکت، یا فقدان آنها میتواند آنقدر طاقتفرسا شود که ذهن فرد اتیستیک دچار عدم تعادل شود. تغییرات روتین و سایر منابع اضطراب، مانند تعاملات اجتماعی یا پیشبینی رویدادهای بسیار استرسزا، نیز میتوانند محرک باشند. بحرانها همچنین در موقعیتهایی که ارتباط برقرار کردن دشوار است و ابراز نیازها به دیگران و کسب حمایت برای فرد پیچیده میشود، رایج هستند. گاهی اوقات، یک بحران تنها راهی است که فرد میتواند نشان دهد که مشکلی وجود دارد. یا برخی موقعیتها میتوانند یک فرد اتیستیک را در برابر بحران آسیبپذیرتر کرده و توانایی او را برای مقابله با محرکها کاهش دهند. این موقعیتها شامل افزایش تعاملات اجتماعی، افزایش نیاز به عملکرد اجرایی، یا دورهای از بیماری روانی یا جسمی است.
دیدگاه بزرگسالان طیف اتیسم: فروپاشی درونی در برابر انفجار
بسیاری از مردم فکر میکنند که بحرانها بسیار انفجاری هستند، اما برای من، آنها بیشتر تمایل به فروپاشی درونی دارند. من در زندگی روزمره فردی هستم که کلام زیادی دارم و تمام تلاشم را میکنم تا کلماتی را انتخاب کنم که دقیقاً منظور یا فکرم را بیان کنند. با این حال، وقتی مضطرب هستم، کلمات من بسیار احساسیتر میشوند، اگر اصلاً بتوانم آنها را به زبان بیاورم. مواقعی پیش میآید که دنیا بیش از حد پر سر و صدا است؛ وقتی جوانتر بودم، مثلاً در دههی بیست سالگیام، هر جا که بودم مینشستم و گوشهایم را با دستهایم میگرفتم.
میتوانستم صدای آدمهای اطرافم را بشنوم، اما قادر به بیان این جمله نبودم: « من دارم همزمان احساسات زیادی را تجربه میکنم و نمیدانم چطور به خودم کمک کنم.» اطرافیانم معمولاً فرض میکردند که مواد مخدر مصرف کردهام، و من حرفهایشان را میشنیدم که این شنیدهها تنها باعث میشد احساساتم طاقتفرساتر شوند.
با بزرگتر شدن، یاد گرفتم که «نشانههای» شخصیام چه هستند؛ نشانههایی که به من میگویند چه زمانی باید از موقعیتها خارج شوم، پیش از آنکه بیش از حد تحت فشار قرار بگیرم، و همچنین یاد گرفتم که چگونه در موقعیتهایی که احتمالاً با محرکهای استرسزا روبهرو میشوم، به بهترین شکل از خودم حمایت کنم. یکی از بهترین کارهایی که یاد گرفتم انجام دهم، این است که زمان کافی برای ریکاوری برای خودم تنظیم کنم تا زندگی روزمره مرا کاملاً از پا در نیاورد.
راهکارهای کلیدی برای پیشگیری از بحرانهای اتیسم: درک و برنامهریزی
پیشگیری از بحرانهای اتیسم بر برنامهریزی بر اساس پیشبینی استوار است، زیرا اجتناب کامل از محرکها ممکن نیست.
مراحل پیشگیری:
تحلیل بحران: پس از بهبودی، با جزئیات کامل (زمان، مکان، محرکهای حسی، تغییرات روتین، احساسات) یک ثبت رفتار از بحرانهای گذشته تهیه کنید تا علائم هشداردهنده قریبالوقوع را شناسایی کنید (مانند احساس “خود نبودن” یا نیاز به گریه).
برنامهریزی مقابلهای: بر اساس محرکهای شناسایی شده، راهحلهای عملی طراحی کنید:
- گنجاندن استراحتهای منظم در برنامه روزانه.
- همراه داشتن ابزارهای حسی (مثل هدفون یا اشیای آرامشبخش) هنگام خروج.
- پرسوجو در مورد سازگاریهای محیطی مانند فضاهای ساکت.
مدیریت پس از بحران: به مدت زمان مورد نیاز برای بازیابی کامل توجه کنید تا این زمان را در برنامهریزیهای آینده لحاظ کنید.
دریافت کمک حرفهای: در صورت بحرانهای مکرر، رفتار شدید، یا افکار آسیبزا، برای بررسی علل فیزیکی و دریافت حمایت تخصصی (درمانگر رفتاری یا کاردرمانگر) به پزشک مراجعه کنید.
بازیابی از بحران اتیسم
بحرانها رخ میدهند، پس داشتن برنامه برای بهبودی ضروری است. (مانند انجام دادن یوگا )و با افراد نزدیک خود صحبت کنید تا نیازهایتان را بفهمند.و آنها میتوانند: نشانههای هشدار اولیه را ببینند، در ارتباط کلامی کمک کنند، یا در مکان عمومی فضایی آرام پیدا کنند.
۲. تکنیکهای آرامسازی فردی:
از روشهای آرامبخش مورد علاقه خود استفاده کنید:تنفس عمیق ،یوگا (یا هر فعالیت فیزیکی آرام)و موسیقی یا هنر درمانی ؛اگر منابع خارجی در دسترس نیست، از آموزشهای آنلاین رایگان استفاده کنید؛هر فعالیتی که انتخاب میکنید، باید استرسزا نباشد و هدف آن صرفاً مهربان بودن و مراقبت از خود باشد.
(مراقبت از خود عمومی و خستگی اتیسم):
از آنجایی که یک بحران یک پاسخ بیولوژیکی به تحریک بیش از حد است، تمرین مراقبت از خود عمومی نیز میتواند به حالت ذهنی خنثی شما کمک کند. برای مثال:
- غذای متعادل بخورید و آب فراوان بنوشید.
- چرت بزنید.
- دوش بگیرید.
- فعالیت آرامشبخشی انجام دهید، مانند رنگآمیزی یا قدم زدن در فضای باز.
- از یک پتوی وزنی یا ابزار حسی مورد علاقه خود استفاده کنید.
- در اتاقی نیمهتاریک در حالی که به موسیقی آرامبخش گوش میدهید، بنشینید.
بحران اتیستیک در بزرگسالان، پاسخی فیزیولوژیک به بار شناختی و حسی مازاد بوده و ناشی از اختلالات پردازش حسی، تغییرات روتین، یا ناتوانی در بیان مؤثر نیازها است. مداخله شامل رویکردی پیشگیرانه از طریق تحلیل رفتاری، برنامهریزی مقابلهای مبتنی بر شواهد، و تکنیکهای خودتنظیمی حسی وحرکتی است. در موارد بروز بحرانهای مکرر یا رفتارهای خودآسیبرسان، ارجاع به متخصصان روانپزشکی و کاردرمانی توصیه میشود.
برگرفته از سایت (autism speak)
مترجم الهه قاسمی
