چه ابزارهایی برای تشخیص اتیسم به کار می‌رود؟

کارشناسان معتقدند که ارزیابی دقیق و منظم تاخیرات رشدی بسیار مهم است. این ارزیابی‌ها باید از زمان نوزادی طفل شروع شود و تا سن مدرسه به طور منظم ادامه داشته باشد. یک روش متداول برای ارزیابی کودکان این است که رشد مهارت‌های آن‌ها را با رشد طبیعی متناسب با سن این کودکان و مهارت‌ها و نشانگرهای رشدی که در آن‌ها وجود دارد با همسالانشان مقایسه شود.


هنگام مصاحبه با خانواده کودک مشکوک به اتیسم، باید دکتر در مورد فقدان گفتار یا کم بودن لغتش و نداشتن مهارت‌های غیرکلامی مثل اشاره کردن، سوال کند. همچنین باید نسبت به هر علامتی که نشان‌دهنده تغییر در مهارت‌های اجتماعی یا بی‌توجهی و بی‌علاقگی به محیط است دقت و حساسیت داشته باشد. بخشی از موارد ارزیابی بر اساس مشاهدات درمانگر از کودک است. قسمتی از ارزیابی منحصرا بر اساس پاسخ‌های خانواده بوده، در حالیکه بخشی دیگر از آن بر أساس ادغام جواب‌های خانواده و مشاهدات درمانگر است. ابزار سنجش مثل یک چک لیست است که در آن لیستی از رفتارها و توانایی‌های خاص کودک وجود دارد و درمانگر آن‌ها را ارزیابی می‌کند. پس از ارزیابی هر قسمت به آن نمره‌ای داده می‌شود.

 
 

پس از پایان ارزیابی، نمره کل محاسبه می‌شود. اگر نمره در حد خاصی باشد اختلال اتیسم تشخیص داده می‌شود. باید به این نکته توجه کرد که نتیجه یک روش ارزشیابی برای تشخیص اتیسم کافی نیست و یک درمانگر فقط باطی کردن مراحل زیر می‌تواند به تشخیص نهایی و قطعی برسد:

۱. کودک از نظر فیزیکی و جسمی آزمایش می‌شود

۲. در مورد تاریخچه پزشکی کودک و نشانگرهای رشدی او و رفتارهای فعلی او با خانواده کودک مصاحبه می‌کند.

۳. کودک را برای بررسی دیگر اختلالاتی که مشابه اتیسم هستند، ارزیابی می‌کند. برای مثال ممکن است یک کودک کم‌شنوا فقط به علت علائمی که بروز داده است، جز کودکان اتیستیک قرار می‌گیرد.
 
 

امروزه چه ابزارهایی برای تشخیص اتیسم متداول است؟

در زیر لیستی از متداول‌ترین ابزارهایی که جهت ارزیابی اتیسم به کار می‌رود معرفی می‌کنیم. این ابزارها اغلب توسط متخصصین اطفال یا نورولوژیست‌ها و یا روانشناسان طراحی شده‌اند.

 
 
۱. چک لیست اتیسم تادلرس (CHAT):

این تست یک وسیله ساده برای تشخیص کودکان دارای اتیسم از سن ۱۸ ماهگی می‌باشد و دارای دو بخش A و B است. در بخش A یکسری سوالات که جواب آن‌ها بله و خیر است از والدین پرسیده می‌شود. محتوای این سوالات شامل بازی‌هایی که در آن غلطیدن و چرخیدن دیده می‌شود، علائق اجتماعی، رشد حرکتی، بازی‌های اجتماعی، بازی‌های تقلیدی، اشاره کردن (اشاره جهت درخواست چیزی)، بازی‌های عملکردی و نشان دادن (نشان دادن چیزهایی که دوست دارند) است.


بخش B شامل پنج موضوع است که توسط مشاهدات درمانگر بررسی می‌شود. این پنج مورد شامل برقراری تماس چشمی، توانایی دنبال کردن یک نقطه، تقلید (انجام بازی‌های تقلیدی)، دنبال کردن یک هدف و ساختن برج با مکعب است.

 
 
۲. چک لیست تغییر داده شده اتیسم تادلرس (MCHAT):

این لیست یک ابزار ساده است تا خانواده کودک طی جلسات منظمی که نزد پزشک می‌روند از آن استفاده کنند. این ابزار شامل ۲۹ سوال است. ۹ پرسش با پرسشنامه اصلی CHAT مشترک است و ۱۴ پرسش علائم اصلی که در فرد دارای اتیسم دیده می‌شود را بیان می‌کند. در این پرسشنامه قسمت‌های مربوط به مشاهده درمانگر که در پرسشنامه CHAT موجود بود، حذف شده است.

 
 
۳.‌ ابزار سنجش اتیسم در ۲ سالگی (STAT):

این ابزار برای سنجش عوامل موثر بر یکدیگر به کار می‌رود و به طور اختصاصی برای تشخیص اتیسم از دیگر اختلالات رشدی استفاده می‌شود. این ارزیابی با بیست دقیقه بازی که شامل ۱۲ فعالیت می‌باشد انجام می‌شود. این ابزار سه مسئله در کودک را بررسی می‌کند که عبارتند از: بازی، تقلید حرکتی و رشد ارتباط غیرکلامی.

 
 
۴. پرسشنامه سنجش دامنه اتیسم (ASSQ):

یک وسیله مفید و خلاصه برای شناسایی اتیسم در کلینیک می‌باشد. این پرسشنامه شامل ۲۷ موضوع است که توسط والدین یا مراقبین کودکی که علائم سندرم آسپرگر یا اختلالات ASD را بروز می‌دهد، تکمیل می‌شود. این ابزار برای کودکان و بزرگسالانی که هوش طبیعی دارند یا عقب ماندگی ذهنی آن‌ها در حد خفیفی می‌باشد، مفید است.

 
 
۵. مقیاس شدت اتیسم گیلیام (GARS):

این چک لیست جهت استفاده خانواده‌ها، معلمین و متخصصین برای تخمین شدت علائم اتیسم در اشخاص ۳ تا ۲۳ ساله به کار می‌رود. این تست براساس معیارهای انجمن روانشناسی آمریکا طراحی شده و چهار زیرمجموعه دارد: رفتارهای کلیشه‌ای، ارتباط، تعامل اجتماعی و یک تست اختیاری که بیان کنند چگونگی رشد در سه سال اول زندگی است.

 
 
۶. مقیاس شدت اتیسم کودکی (CARS):

این تست حرکات بدن کودک، انعطاف پذیری، عکس العمل به صداها، ارتباط کلامی و ارتباط دیگران را ارزیابی می‌کند. این سنجش برای کودکان بالای دو سال مناسب است. در این تست ارزیاب کودک را مشاهده کرده و پرسش‌های مرتبط با موضوع را از والدین می‌پرسد. رفتار کودک معیاری برای میزان انحراف رفتاری او نسبت به کودکان طبیعی است.

 
 
۷. مصاحبه تشخیصی تجدید نظر شده اتیسم (ADI_R):

این ابزار یک مصاحبه سارمان یافته است که بیش از صد عنوان را در گرفته و سوالات از مراقبین کودک پرسیده می‌شود. این آزمون شامل ۴ عامل اصلی، شامل ارتباط کودک، تعامل اجتماعی، رفتارهای تکراری و سن شروع علائم است.

 
 
۸. برنامه روزانه تشخیصی – مشاهده‌ای شبه اتیسم (ADOS_G):

این ابزار نوعی ارزیابی استاندارد و نیمه سازمان یافته از ارتباط، تعامل اجتماعی و بازی‌های خیالی است. این تست در افرادی که مشکوک به اختلال اتیسم هستند استفاده می‌شود. این ابزار برای اندازه‌گیری و تعیین رفتارهای اجتماعی – ارتباطی است که به طور غیر طبیعی یا همراه تاخیر در کودک دارای اتیسم شکل می‌گیرد و یا اصلا ظاهر نمی‌شود. کاشناسان یکسری رفتارهای ساختاریافته و استاندارد تعیین می‌کنند و آن را با رفتارهای فرد دارای اتیسم مقایسه می‌کنند. این سنجش می‌تواند فرد را ارزیابی کرده و روند سطوح مختلف رشد و ترتیب زمانی آن را با استانداردها مقایسه می‌کند.

 
 

آیا می‌توان تست و تشخیص اتیسم را عقب انداخت؟

بسیاری از خانواده‌ها دوست ندارند برچسب اتیسم به فرزندانشان زده شود. آن‌ها حس می‌کنند اگر چند ماه یا چند سال صبر کنند فرزندشان بهتر می‌شود. این بی‌میلی قابل درک است زیرا اتیسم یک اختلال ویران کننده است و هیچ خانواده‌ای نمی‌تواند به راحتی آن را تشخیص داده و بپذیرد. به هر حال به تاخیر انداختن ارزیابی فرزندتان باعث تغییر در تشخیص او نمی‌شود اما باعث می‌شود که درمان کودک به عقب بیفتد.


تشخیص به موقع خانواده و مدرسه را برای ایجاد خدمات مناسب آماده می‌کند. مداخله زودهنگام باعث بهبود اختلال می‌شود. به خصوص اگر درمان دو سال قبل از شروع مدرسه شروع شود بسیار مفید است و تاثیر بیشتری خواهد داشت. پژوهش‌ها نشان داده که مداخله سریع باید جامع، طولانی مدت، متمرکز و فشرده باشد. همچنین بهتر است مداخلات به صورت جداگانه و مجزا برنامه ریزی شوند و به طور مستقیم به کودک ارائه شود.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

غربالگری آنلاین رایگان