
پِیج یک نویسنده است که به اشتراکگذاری دیدگاههای نو و افزایش آگاهی درباره اهداف خیرخواهانه و سازمانهای نیکوکاری اشتیاق دارد. برای بسیاری از افراد مبتلا به اختلال طیف اتیسم، انجام یک کار بهظاهر ساده مانند بازدید از خانهای که متعلق به خود فرد نیست، میتواند شبیه قدم گذاشتن در یک میدان مین از صداها، مناظر، بوها و احساسات جدید باشد. افراد دارای اتیسم از هایپرسنسیتیویتی (حساسیت مفرط) و اضافه بار حسی رنج میبرند؛ از این رو، تجربیاتی که برای دیگران عادی تلقی میشوند، مانند همین بازدید، میتوانند کاملاً طاقتفرسا باشند. بدیهی است که آخرین خواسته شما این است که هر فردی در خانه شما احساس خوشایندی داشته باشد.
چنانچه یکی از اعضای خانواده شما دارای نیازهای ویژهای است و تمایل دارید منزل خود را به محیطی سازگارتر از نظر حسی تبدیل کنید، در اینجا چند نکته برای آغاز کار ارائه میشود. با آنها همدلی کنید.
نخستین گام در تطبیق منزلمان برای پسرعمویم که در طیف اتیسم قرار دارد، تلاش برای درک دیدگاه او و نحوه برداشتش از محیط اطرافمان بود. ما با نگاه او در خانه قدم زدیم. هیچ خانهای بینقص نیست، اما مراقب هر چیزی بودیم که بهطور بالقوه میتوانست خانه ما را برای او یا سایر افراد با نیازهای ویژه، ناراحتکننده یا حتی غیرقابل دسترس کند.
تا همین اواخر متوجه نشده بودم که چرا پسرعمویم همیشه هنگام بازدید از خانه خانوادهام ناراحت به نظر میرسید. با نگاهی به اطراف خانه متوجه شدم که سگ آزادانه پرسه میزند و حتی روی مبلمان میپرد، مادرم مهدکودکی در خانهاش اداره میکند و هر بعدازظهر چندین کودک در طبقه پایین جستوخیز میکنند، و پدرم معتاد تلویزیون است و مسابقات و فیلمها را با صدای بلند در اتاق نشیمن پخش میکند.
صفت “عادی”باید همیشه با تسامح در توصیف هر خانوار یا خانوادهای استفاده شود، اما احتیاط در غافلگیری، بسیار مورد استقبال پسرعمویم قرار گرفته است که به یک محیط آرام با یک برنامه منظم وابسته است.
ایجاد یک روال واقعبینانه
مانند اکثر اعضای خانوادهام و همچنین بسیاری از دوستانم، افراد دارای اتیسم نیز در سایه برنامهریزیها شکوفا میشوند، بنابراین ما نهایت تلاش خود را کردهایم تا در زمان بازدید یا اقامت شبانه پسرعمویم، کل اعضای خانواده از یک برنامه مشخص پیروی کنند.
این بدان معناست که هر روز در ساعت مشخصی برای مدرسه از خواب بیدار شوید (و شاید حتی در آخر هفتهها)، زمان مشخصی را برای بازی اختصاص دهید، یک روز بدون تکلیف درسی را با یک پروژه یادگیری جایگزین کنید، هر شب در ساعت معینی برای شام دور هم جمع شوید، و برای زمان خواب یک مقررات منع رفتوآمد سختگیرانه اعمال نمایید.
برنامه به زمان محدود نمیشود. به یاد میآورم که خاله من چگونه از روزهای برفی اظهار نگرانی میکرد. اگر مدرسه تعطیل میشد، برنامه پسرعمویم بهشدت مختل میشد، و این امر موجب میشد هر دوی آنها روز بدی را تجربه کنند. او آموخت که ماندن در “وضعیت مدرسه” در یک روز تعطیل کمککننده است. پسرعمویم بهجای بازی در تمام طول روز در برف، زمان بسیار لذتبخشتری را با انجام تکالیف، مطالعه در کتابخانه، و نواختن پیانو سپری میکرد.
بهناچار وقفههایی در برنامه پیش خواهد آمد، اما توانایی ایجاد چیزی که پسرعمویم بتواند بهطور منظم انتظار آن را داشته باشد و به آن اتکا کند، محیط خانه را برای او بسیار آرامتر و راحتتر ساخته است.
اختصاص فضای آرام و تسکیندهنده
بسیاری از ما نیازمند زمان استراحت و آرامش در فضایی امن، ساکت، و عاری از سر و صدا و عوامل حواسپرتی هستیم. این نیاز بهویژه در مورد افراد دارای اتیسم که بهراحتی دچار فشار حسی میشوند، اهمیت بیشتری دارد. پیشنهاد میشود محلی ویژه برای عزیزتان ایجاد شود که هر زمان به تنفس یا احساس اضطراب نیاز داشت، بتواند به آنجا مراجعه کند. این فضا میتواند به سادگی یک اتاق اضافی باشد که دسترسی به آن آسان و محیط آن راحت باشد. در نهایت، زمان استراحت و زمان تنهایی برای همه ما روری است.
پسرعموی من همواره عادت داشت با عقبنشینی به اتاق والدینم، جایی که تنها یک چراغ، یک صندلی گهوارهای وجود دارد و درب آن بسته میشود، از همهمه دورهمیهای خانوادگی فرار کند. این وقفههای کوتاه در تعاملات به او کمک میکند تا امروزه نیز در هر مهمانی تولد و تعطیلاتی حضور یابد.
همسویی با حواس خویش
در فرآیند تطبیق محیط خانه خود، ما همچنین به اهمیت آگاهی نسبت به بوها، صداها و مناظر آزاردهندهای پی بردیم که میتوانند هر مهمانی را ناراحت کنند، چه رسد به فردی که بهطور خاص حساس است. در نهایت، یک زبالهخردکن مسدود شده، شیر آب چکه کننده، یا چراغ چشمکزن میتواند بر خلقوخو و حس امنیت همه تأثیر بگذارد.
یک نمونه برجسته در خانه من، ماشین لباسشویی غولپیکر ما بود. این دستگاهی کاملاً نو بود، اما بهطور مداوم لرزش و صدا ایجاد میکرد. در مواقعی که پسرعمویم بازدید میکرد، ما یا درب اتاق رختشویی را میبستیم یا اجرای چرخه شستشوی لباس را به تعویق میانداختیم.
بدیهی است که برای عملکرد خانه، به نور و صدا نیاز دارید، اما استفاده از نورپردازی استراتژیک و صداهای آرامشبخش میتواند فضایی آرامتر برای عزیزتان فراهم سازد. بهعنوان مثال، پسرعمویم به جای نورپردازی سقفی، چراغهای رومیزی را ترجیح میدهد، زیرا نوری ملایم و دلپذیر ایجاد میکنند. او همچنین صدای طبیعت و هوای تازه ناشی از پنجره باز را بر صدای فن سقفی جیرجیرکننده یا پنکه جعبهای که با سرعت بالا روشن شده است، ترجیح میدهد.
ارتباط، امری کلیدی است
از پرسیدن صریح از مهمان خود مبنی بر اینکه آیا احساس راحتی میکند، واهمه نداشته باشید. پاسخ آنها ممکن است شما را شگفتزده کند. ممکن است متوجه نشده باشید که زنگ تلفن چقدر بلند بوده است، زمانی که اجازه دادید به پست صوتی برود درحالیکه یک بازاریاب تلفنی تماس گرفته بود و احتمالاً همه افراد حاضر در اتاق را مضطرب کرده است. ممکن است چراغ سقفی، نور خیرهکنندهای را روی صفحه تلویزیون انداخته باشد. همچنین، با توضیح دادن اینکه شرایط به چه علتی برقرار است، میتوانید دیدگاهی مناسب به عضو خانواده یا دوست خود ارائه دهید. به احتمال زیاد، شما مجبور خواهید بود سایر اعضای خانواده را نسبت به محرکهای بالقوهای که ممکن است موجب ناراحتی مهمان شما شوند، آموزش دهید.
برگرفته از سایت (autism speak)
مترجم الهه قاسمی