نوشته‌ای از دکتر لورا عید، روانشناس بالینی:

کایلی ، ۲۷ ساله، مبتلا به اختلال شخصیت مرزی (BPD) تشخیص داده شد. او خود را به شدت نسبت به انتقاد و استرس‌های روزمره حساس توصیف می‌کرد و نسبت به آینده‌اش و امکان خوشبختی احساس ناامیدی داشت. به نظر او، بی‌ثباتی نه تنها دنیای درونی او، بلکه نحوه‌ی درک دیگران از او را نیز تعریف می‌کرد و او احساس در تله افتادن می‌نمود.

اما با وجود این باور که تشخیص BPD برای او به معنای دشواری در حفظ روابط معنادار و برقراری ارتباط با دیگران است، او احساس می‌کرد که این تشخیص، عمق واقعیت زیسته‌ی او را به‌طور کامل نشان نمی‌دهد و کمک چندانی در مسیر او ارائه نمی‌کند. به نظر کایلی، این تشخیص نقطه‌ی هدف را از دست داده بود.

در طول جلسات درمانی، کایلی و من تجربیات او را به دقت بررسی کردیم و کوشیدیم تا دیدگاه او را نسبت به تشخیص درک کنیم و هر جنبه‌ی نادیده‌گرفته‌شده‌ای را کشف نماییم. پس از ارزیابی‌های جامع، آشکار شد که ASD (اختلال طیف اتیسم) چارچوب مناسب‌تری برای درک مسیر منحصربه‌فرد کایلی فراهم می‌کند.

تشخیص دوگانه: BPD در برابر اتیسم – واقعاً چقدر با هم فرق دارند؟

از نظر پزشکی و طبق راهنمای DSM-5، اتیسم و اختلال شخصیت مرزی (BPD) دو وضعیت کاملاً مجزا هستند. BPD یک اختلال شخصیتی است که با نوسانات خلقی شدید، رفتار تکانشی و یک حس ناپایدار از «خود» مشخص می‌شود. اما اتیسم (ASD) یک اختلال رشدی و عصبی است که بیشتر در مهارت‌های اجتماعی، رفتارهای تکراری و مشکلات ارتباط کلامی و غیرکلامی خودش را نشان می‌دهد.

اما نکته اینجاست: اگر دقیق‌تر نگاه کنیم، می‌بینیم که این دو تا یک همپوشانی قابل توجه دارند؛ این شباهت‌هاست که باعث می‌شود گاهی اشتباه تشخیص داده شوند. در هر دو گروه، افراد در برقراری ارتباط اجتماعی و حفظ روابط مشکل دارند. نکته‌ی دیگر اینکه هم افراد اتیستیک و هم افراد با BPD ممکن است در همدلی کمبود نشان دهند و متأسفانه نرخ خودآزاری در هر دو گروه بالاتر است.

بزرگ‌ترین چالش در تشخیص تفاوت این دو، دقیقاً همین علائم مشترک است. مثلاً، تنظیم نکردن هیجانات که مشخصه‌ی اصلی BPD است، در اتیسم هم دیده می‌شود. یا رفتارهای تکراری اتیسم گاهی با تکانه‌گرایی که در BPD شایع است، اشتباه گرفته می‌شود. حتی ممکن است فرد مبتلا به BPD طرز فکر بسیار خشک و علایق شدید (شبیه به علایق متمرکز در اتیسم) داشته باشد. در مقابل، افراد اتیستیک هم ممکن است برای سازگاری با محیط، راه‌هایی برای مقابله پیدا کنند که ظاهراً شبیه همان نوسانات خلقی در BPD به نظر برسد.

این تمایز چرا مهم است؟

تشخیص اشتباه یا نادیده گرفتن یکی از این دو اختلال به نفع دیگری، می‌تواند تأثیرات جدی بر تصور افراد از خودشان و همچنین بر گزینه‌های درمانی داشته باشد. مثلاً، اگر ویژگی‌های BPD را به اشتباه به حساب اتیسم بگذاریم، ممکن است حمایت لازم برای مدیریت چالش‌های تنظیم هیجان فرد را نادیده بگیریم. در مقابل، اگر تمرکزمان فقط روی مشکلات مرتبط با اتیسم بماند، ممکن است نیازهای عاطفی افراد مبتلا به BPD مورد غفلت قرار گیرد.

تشخیص افتراقی، یعنی فرایندی که توسط متخصصان سلامت روان انجام می‌شود، برای حل این معضلات تشخیصی حیاتی است. این فرآیند شامل ارزیابی دقیق، مصاحبه‌های جامع، مشاهده و در نظر گرفتن سوابق رشدی فرد است. همکاری بین متخصصانی که در هر دو زمینه (BPD و اتیسم) تخصص دارند، می‌تواند درک کاملی از وضعیت فرد ارائه دهد و زمینه‌ساز تشخیص دقیق و درمان‌های شخصی‌سازی شده شود.

به محض اینکه یک تشخیص شفاف مشخص شد، می‌توان مداخلات متناسب را برای رفع نیازهای منحصربه‌فرد افراد مبتلا به BPD و ASD پیاده‌سازی کرد. برای BPD، رفتار درمانی دیالکتیکی (DBT) در بهبود تنظیم هیجان و مهارت‌های بین‌فردی بسیار مؤثر بوده است. در همین حین، درمان‌های اتیسم معمولاً بر تقویت ارتباطات اجتماعی، یکپارچه‌سازی حسی و بهبود عملکرد سازگاری تمرکز دارند.

جستجوی درمان: گزینه‌ها و ملاحظات برای بزرگسالان اتیستیک

به رسمیت شناختن همپوشانی بین BPD و اتیسم، همچنین راه را برای رویکردهای ترکیبی باز می‌کند که به سازوکارهای مشترک زمینه‌ای می‌پردازند. برای مثال، درمان‌هایی که هدفشان کاهش اختلال تنظیم هیجان است، می‌تواند برای افراد دارای هر دو اختلال مفید باشد، هرچند که ضروری است درمان را متناسب با نیازها و اهداف خاص فرد تنظیم کنیم.

آیا فرد می‌تواند همزمان اتیسم و BPD داشته باشد؟

شایان ذکر است که برآورده کردن معیارهای تشخیصی برای هر دو (ASD و BPD) به صورت همزمان، که متخصص تشخیص‌دهنده آن را «هم‌ابتلایی» (Comorbidity) می‌نامد، امکان‌پذیر است. هرچند تحقیقاتی وجود دارد که نشان می‌دهد هم‌زمانی BPD و ASD امری غیرمعمول نیست، اما همچنان به مطالعات بیشتری برای تعیین شیوع دقیق آن‌ها نیاز است. فارغ از میزان شیوع، ارزیابی هر اختلال به صورت مستقل حیاتی است تا اطمینان حاصل شود که آیا هر دو عامل در چالش‌های فعلی فرد نقش دارند یا خیر، به جای اینکه همه علائم را صرفاً به یکی نسبت دهیم.

اگر فکر می‌کنید دچار تشخیص اشتباه اتیسم یا اختلال شخصیت مرزی شده‌اید، چه باید کرد؟

اگر به اشتباه تشخیص داده شدن چه BPD و چه ASD مشکوک هستید، گرفتن نظر دوم حیاتی است. این کار فرصتی می‌دهد تا درک عمیق‌تری از تجربیات خود پیدا کنید و برچسبی بیابید که با شما «همخوانی» داشته باشد. در حالی که برخی افراد با دریافت یک تشخیص رسمی احساس اعتبار  می‌کنند، عده‌ای دیگر ترجیح می‌دهند بدون برچسب، روی درمان علائم خود تمرکز کنند.

لازم به ذکر است که زنان و دختران بیشتر در معرض خطر تشخیص اشتباه قرار دارند؛ بخشی از این موضوع به دلیل «رفتارهای استتار»است؛ یعنی راهبردهایی که برای پنهان کردن علائم خود استفاده می‌کنند. این رفتارها می‌تواند تشخیص را پیچیده کند و اهمیت ارزیابی کامل توسط متخصصان واجد شرایط را برجسته می‌سازد.

برای کایلی ، درک اینکه ممکن است مشکلات او ناشی از ASD باشد، فوق‌العاده تأییدکننده و تسلی‌بخش بود. این تشخیص عمیقاً با او همخوانی داشت و چارچوبی ارائه داد که بیشتر با تجربیات زیسته‌ی او هماهنگ بود.

برگرفته از سایت (autism speak)

مترجم الهه قاسمی